Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2009

Νόμπελ Χημείας 2009




Νόμπελ Χημείας 2009 για το «εργοστάσιο πρωτεϊνών»

H στερεοχημική δομή ενός ριβοσώματος βακτηρίου. Ένα μόριο αντιβιοτικού (κόκκινο χρώμα) «προσδένει» πάνω του, αποσκοπώντας στην αποσύνθεσή του. Οι ερευνητές σχεδίασαν αυτή τη δομή προκειμένου να σχεδιάσουν νέα αποτελεσματικά αντιβιοτικά





Ένας Βρετανός, ένας Αμερικανός και μία Ισραηλινή μοιράζονται το φετινό βραβείο Νόμπελ Χημείας για τη συμβολή τους στην αποκάλυψη της λειτουργίας των ριβοσωμάτων, η οποία είχε σημαντικές επιπτώσεις στην εξέλιξη των αντιβιοτικών.

Τα ριβοσώματα είναι τα δομικά στοιχεία του κυττάρου που παράγουν πρωτεΐνες, οι οποίες έχουν το βιοχημικό έλεγχο όλων των έμβιων οργανισμών. Έτσι, η παρέμβαση των αντιβιοτικών στα ριβοσώματα των βακτηρίων που προκαλούν ασθένειες, είναι καταλυτική.








Η κατανόηση της δομής και της λειτουργίας του έχει κρίσιμη σημασία για τη βιολογία και την ιατρική, δεδομένου ότι πολλά από τα αντιβιοτικά που χρησιμοποιούμε σήμερα είναι σχεδιασμένα να παρεμβαίνουν στα ριβοσώματα των βακτηρίων.

Το Νόμπελ Χημείας 2009 θα απονεμηθεί «για τον προσδιορισμό της δομής και της λειτουργίας του ριβοσώματος, του κυτταρικού "εργοστάσιου" που παράγει πρωτεΐνες με βάση τις οδηγίες του DNA».

Ο Βρετανός Βενκατραμάν Ραμακρισάν, Ο Αμερικανός Τόμας Στέιτζ και η Ισραηλινή Αντα Γιόναθ ανακάλυψαν πώς μοιάζει και πώς λειτουργεί το ριβόσωμα σε ατομικό επίπεδο, εξηγεί την Τετάρτη η ανακοίνωση της αρμόδιας επιτροπής στη Βασιλική Σουηδική Ακαδημία Επιστημών.

Οι τρεις ερευνητές χρησιμοποίησαν την κοπιαστική μέθοδο της κρυσταλλογραφίας ακτίνων Χ για να προσδιόρισαν τη θέση καθενός από τα εκατοντάδες χιλιάδες άτομα που απαρτίζουν το ριβόσωμα. Ο τρισδιάστατος χάρτης του κυτταρικού οργανιδίου βοήθησε σημαντικά και στην κατανόηση της λειτουργίας του.

Τα κύτταρα όλων των οργανισμών που ζουν στη Γη περιέχουν ριβοσώματα σε μεγάλους αριθμούς προκειμένου να παράγουν τις δεκάδες χιλιάδες πρωτεΐνες που χρειάζονται, από τα αντισώματα μέχρι τα ένζυμα και από τις ορμόνες μέχρι το κολλαγόνο του δέρματος.

Το περίπλοκο αυτό οργανίδιο λειτουργεί ως γραμμή παραγωγής που συνθέτει πρωτεΐνες από τα δομικά τους συστατικά τα αμινοξέα, χρησιμοποιώντας τις κατασκευαστικές πληροφορίες που προσφέρουν τα γονίδια.

Οι τρεις επιστήμονες που τιμώνται με το φετινό Νόμπελ δημιούργησαν τρισδιάστατα μοντέλα που δείχνουν πώς διάφορα αντιβιοτικά συνδέονται στο ριβόσωμα, επισημαίνει η ανακοίνωση.

Ο Βενκατραμάν Ραμακρισάν γεννήθηκε το 1952 στην Ινδία, είναι όμως Αμερικανός πολίτης. Σήμερα εργάζεται στο Εργαστήριο Μοριακής Βιολογίας του Πανεπιστημίου του Κέμπριτζ στη Βρετανία.

Ο Τόμας A.Στέιτζ γεννήθηκε το 1940 στις ΗΠΑ και σήμερα είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Γιέλ.

H Αντα Ε. Γιόναθ γεννήθηκε το 1939 στην Ιερουσαλήμ και σήμερα είναι καθηγήτρια στο ισραηλινό Ινστιτούτο Επιστημών Ουάιζμαν.

Επιμέλεια: Γιάννης Δεβετζόγλου,
Πηγή : Web Only





Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας:
Η ψυχική υγεία είναι δικαίωμα όλων μας στη ζωή

health.in.gr

Αδιάγνωστοι παραμένουν οι μισοί από τους ασθενείς με προβλήματα ψυχιατρικής φύσεως που προσέρχονται σε υπηρεσίες πρωτοβάθμιας περίθαλψης. Και αυτό σε μία εποχή που, όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, η οικονομική δυσπραγία αποτελεί στρεσογόνο παράγοντα για το σύνολο των πολιτών.

Ιδιαίτερα κινδυνεύουν τα άτομα με ευαίσθητη σωματική ή ψυχική υγεία, οι ηλικιωμένοι, οι άνεργοι και οι φτωχοί.


Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας (10 Οκτωβρίου 2009), δυσοίωνα είναι τα μηνύματα που στέλνουν οι εκπρόσωποι της Ελληνικής Ψυχιατρικής Εταιρείας, για τη φροντίδα των συνανθρώπων μας που πάσχουν από ψυχικά νοσήματα: οι άνθρωποι που κινδυνεύουν περισσότερο κάτω από συνθήκες οικονομικής δυσπραγίας, επισημαίνουν, αποστερούνται των δυνατοτήτων προστασίας και θεραπείας τους. Η εξέλιξη αυτή σημειώνεται σε παγκόσμιο επίπεδο.

Αυτό είναι και ο λόγος που παράλληλα με το φετινό μήνυμα της Παγκόσμιας Ημέρας Ψυχικής Υγείας που καθόρισε η Παγκόσμια Ομοσπονδία Ψυχικής Υγιεινής («Η Ψυχική υγεία στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας») θα μπορούσε να προστεθεί και ένα παράλληλο μήνυμα:

«Η ψυχική υγεία είναι δικαίωμα όλων μας στη ζωή».

Την ημέρα αυτή, το Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης και η Ελληνική Ψυχιατρική Εταιρεία, με την υποστήριξη της φαρμακευτικής εταιρείας sanofi - aventis, οργανώνουν εκστρατεία με στόχο την ενημέρωση των πολιτών. Το Σάββατο 10 Οκτωβρίου 2009 (από τις 9 το πρωί έως τις 5 το απόγευμα), στην οδό Ερμού & Νίκης (πλατεία Συντάγματος) θα διανεμηθεί τρίπτυχο ενημερωτικό έντυπο σε ειδικό διαμορφωμένο περίπτερο.

Σύμφωνα με τον Επίτιμο πρόεδρο της Ελληνικής Ψυχιατρικής Εταιρείας, καθηγητή Γεώργιο Χριστοδούλου, πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Τμήματος της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας Ψυχικής Υγιεινής και τον πρόεδρο της Ελληνικής Ψυχιατρικής Εταιρείας καθηγητή Νικόλαο Τζαβάρα, το φετινό θέμα της Παγκόσμιας Ημέρας Ψυχικής Υγείας επελέγη στην προσπάθεια ενσωμάτωσης της ψυχικής υγείας στη συνολική υγειονομική φροντίδα του πληθυσμού στο επίπεδο της κοινότητας.

«Εξακολουθεί, πράγματι μέχρι τις μέρες μας να υπάρχει αυτός ο απαράδεκτος δυισμός, δηλαδή να θεωρείται ότι η σωματική υγεία έχει τόσες διαφορές από την ψυχική υγεία ώστε οι μεν πάσχοντες από σωματικά νοσήματα να θεραπεύονται οι δε πάσχοντες από ψυχικά νοσήματα να εγκλείονται (σε άσυλα)», επισημαίνουν εκπρόσωποι της Ελληνικής Ψυχιατρικής εταιρείας.

Σε επίπεδο δευτεροβάθμιας φροντίδας, σημειώνει ο κ. Χριστοδούλου, έχει γίνει κάποια πρόοδος στην απαρτίωση σωματικής και ψυχικής φροντίδας, με τη δημιουργία ψυχιατρικών τομέων στα Γενικά Νοσοκομεία. Στο επίπεδο, όμως, της κοινότητας είμαστε ακόμη πολύ πίσω, τόσο στην Ελλάδα όσο και σε διεθνές επίπεδο.

Οι γενικοί γιατροί δεν μπορούν να αναγνωρίσουν τα ψυχικά νοσήματα και αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για την πάθηση που οδηγεί συχνότερα από οποιαδήποτε άλλη στην αυτοκτονία. Μελέτες έχουν δείξει ότι περίπου ο ένας στους δύο ασθενείς με ψυχικά προβλήματα που επισκέπτεται υπηρεσίες πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας παραμένει αδιάγνωστος.

«Αυτό οφείλεται στην ανεπαρκή εκπαίδευση των γενικών γιατρών αλλά και σε άλλους παράγοντες, όπως είναι η ανυπαρξία προσωπικού γιατρού που να γνωρίζει τα προβλήματα του ασθενούς, η απουσία συστήματος συνεντεύξεων (ραντεβού) η απουσία συνέχειας της φροντίδας (continuity of care), δηλαδή παρακολούθηση του ασθενούς από την ίδια ομάδα θεραπευτών. Συντελεί επίσης και η εγγενής δυσκολία αναγνώρισης ορισμένων ψυχικών νοσημάτων (τυπικό παράδειγμα η κατάθλιψη) που εκφράζονται με ατυπία, κυρίως μέσα από σωματικά κανάλια (πόνοι και άλλες υποχονδριακές αιτιάσεις, αλκοολισμός, αϋπνία, μείωση της libido, εξάρτηση από ουσίες κ.λπ.)», εξηγεί ο κ. Χριστοδούλου.

Οι παραπάνω διαπιστώσεις έχουν οδηγήσει στην κατάρτιση προγραμμάτων για την ενημέρωση και την εκπαίδευση των γενικών γιατρών και άλλων κοινοτικών φορέων σε θέματα ψυχικής υγείας. Αναφέρονται ενδεικτικά τα προγράμματα που είναι σε εξέλιξη σε πανελλαδικό επίπεδο από το Ελληνικό Κέντρο Ψυχικής Υγιεινής και Ερευνών, καθώς και αυτά που εφαρμόστηκαν πρώτη φορά πριν από δέκα χρόνια σε συνεργασία της Ψυχιατρικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών και της Ελληνικής Ψυχιατρικής Εταιρείας για την ενημέρωση εκπροσώπων κοινοτικών φορέων (γενικών γιατρών, ιερέων, εκπαιδευτικών, δημοσιογράφων, αστυνομικών κ.λπ).

Όπως τονίζει ο καθηγητής, η πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας αποτελεί το σημείο εισόδου όλου του συστήματος υγειονομικής φροντίδας μιας χώρας. Ο επιπολασμός (επικράτηση) των ψυχικών διαταραχών μπορεί να επηρεασθεί από τις παρεμβάσεις σε πρωτοβάθμιο επίπεδο. Στατιστικά, μόνο οι παρεμβάσεις που αφορούν το σύνολο του πληθυσμού μπορούν να είναι αποτελεσματικές «ωστόσο, οι παρεμβάσεις σε ατομικό επίπεδο μπορεί να μην έχουν στατιστικό αντικατοπτρισμό δεν παύουν όπως να έχουν τη σημασία τους. Εδώ εντάσσονται οι παρεμβάσεις σε ευεπίφορα άτομα της κοινότητας δηλ. γυναίκες χωρίς την προστασία υποστηρικτικού συστήματος, παιδιά, άτομα σε χηρεία, γυναίκες σε περίοδο λοχείας, άτομα εθισμένα στο αλκοόλ ή εξαρτησιογόνες ουσίες, άτομα αυτοκαταστροφικά κ.λπ. Προγράμματα πρωτοβάθμιας ψυχικής φροντίδας στα σχολεία, για γονείς, για μονογονεϊκές οικογένειες, για παιδιά με γονείς που πάσχουν από ψυχικά νοσήματα, για άτομα με συνδρομή μετατραυματικού stress (PTSD) έχουν εφαρμοσθεί με αρκετή επιτυχία», προσθέτει ο κ. Χριστοδούλου.

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας, εκπρόσωποι της WFMH (Παγκόσμια Ομοσπονδία Ψυχικής Υγιεινής) τονίζουν ότι τον επόμενο χρόνο η κατάθλιψη θα είναι η δεύτερη αιτία αναπηρίας σε παγκόσμιο επίπεδο. Παρά ταύτα, σε σύνολο 450 εκατομμυρίων ανθρώπων που πάσχουν από ψυχικό νόσημα παγκοσμίως, λιγότεροι από τους μισούς υποβάλλονται σε θεραπεία. Σε πολλά «αναπτυσσόμενα» κράτη υπάρχει μόνο ένας, το πολύ δύο ψυχίατροι για το σύνολο του πληθυσμού, ενώ σε πολλές «αναπτυγμένες» χώρες περιορίστηκαν τα κονδύλια για τη στελέχωση των υπηρεσιών πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας με επαγγελματίες ψυχικής υγείας. Οι εξελίξεις αυτές κάθε άλλο παρά ενθαρρυντικές είναι, δεδομένου ότι οι ασθενείς με σοβαρά ψυχικά προβλήματα πεθαίνουν από σωματικά νοσήματα κατά μέσο όρο 25 χρόνια νωρίτερα από τον υπόλοιπο πληθυσμό.

Η διάγνωση ψυχιατρικών προβλημάτων στην πρώιμη φάση της νόσου καθιστά την θεραπεία εφικτή και την πρόγνωση καλύτερη, συντελεί στην αποτροπή βαρύτερων συνεπειών της νόσου και επιτρέπει τη ίαση καταστάσεων που ενδεχομένως δεν θα έφθαναν ποτέ στον ειδικό γιατρό.







1 σχόλιο:

mareld είπε...

Αθήνα: Το σύνδρομο χρόνιας κόπωσης, φαίνεται πως συνδέεται με έναν ρετροϊό, ο οποίος έχει ήδη συσχετιστεί με μορφή επιθετικού καρκίνου του προστάτη, σύμφωνα με νέα αμερικανική έρευνα, που έρχεται να ρίξει φως στο ζήτημα για πρώτη φορά.
Η ανακάλυψη αποτελεί ένα σημαντικό βήμα για την κατανόηση του συνδρόμου και οι ερευνητές ευελπιστούν ότι θα οδηγήσει επιτέλους σε φαρμακευτική θεραπεία για μια πολύπλοκη πάθηση, η οποία επηρεάζει τις ζωές περίπου 17 εκατομμυρίων ανθρώπων διεθνώς, σε σημείο που να μην μπορούν καν να εργαστούν, και η οποία ως τώρα ήταν αδύνατο να θεραπευτεί.

Η έρευνα, της Δρ Τζούντι Μίκοβιτς, του Πανεπιστημίου της Νεβάδα, η οποία παρουσιάστηκε στο περιοδικό Science, εντόπισε έναν ρετροϊό, τον ΧMRV, στο αίμα της πλειονότητας (67%) των ασθενών με το σύνδρομο. Από την άλλη, ο ιός εντοπίστηκε μόνο στο 3,7% του αίματος υγιών ατόμων.

Όμως οι ερευνητές διευκρίνισαν ότι αν και φαίνεται να υπάρχει σχέση ανάμεσα στον ιό και το σύνδρομο, δεν έχει ακόμα αποδειχτεί ότι ο ιός όντως προκαλεί το σύνδρομο χρόνιας κόπωσης, συνεπώς πρέπει να γίνουν και άλλες έρευνες.

Ο συγκεκριμένος ιός έχει ήδη συνδεθεί με τον καρκίνο του προστάτη. Αν αποδειχτεί ότι υπάρχει σχέση αιτίας και αποτελέσματος, τότε, όπως εκτιμούν οι ειδικοί, ανοίγονται νέες δυνατότητες για την θεραπεία και των δύο ασθενειών.

Το σύνδρομο χρόνιας κόπωσης πλήττει το ανοσοποιητικό σύστημα του ανθρώπου και προκαλεί εξουθένωση, που μπορεί να συνοδεύεται από απώλεια μνήμης, πρόβλημα συγκέντρωσης, πόνους στους μυς και τις αρθρώσεις, πονοκεφάλους κ.α.. Τα συμπτώματα διαρκούν τουλάχιστον έξι μήνες και μπορούν να έχουν ανάλογη επίδραση με τη ρευματοειδή αρθρίτιδα και τη σκλήρυνση κατά πλάκας.

Η διάγνωση του συνδρόμου είναι δύσκολη και συνήθως γίνεται αφού άλλες ψυχικές και σωματικές παθήσεις έχουν αποκλειστεί. Αν και αρχικά, λόγω της άγνωστης αιτιολογίας και της συμπτωματολογίας, αντιμετωπίστηκε με σκεπτικισμό από γιατρούς και την κοινή γνώμη, σήμερα πια η ιατρική κοινότητα την αντιμετωπίζει σαν μια δυνητικά σοβαρή πάθηση.

Ο ιός XMRV, που ανακαλύφθηκε πριν τρία χρόνια από τον βιολόγο Ρόμπερτ Σίλβερμαν της Κλινικής του Κλίβελαντ στις ΗΠΑ (ο οποίος συμμετείχε στη νέα μελέτη), είναι ένας ρετροϊό, όπως ο ιός HIV του AIDS, ενώ μοιάζει με την ομάδα των ιών MLV, που προκαλούν καρκίνο και νευρολογικές ασθένειες. Έχει βρεθεί σε μερικούς καρκινικούς όγκους και ακόμα είναι γνωστό ότι προκαλεί λευχαιμία και καρκίνο στα ζώα.
ΑΠΕ-ΜΠΕ