Σάββατο, 31 Οκτωβρίου 2009

«τι μας ενώνει και τι μας διαφοροποιεί ως μέλη του είδους μας;»





Τα πλεονεκτήματα της πλουραλιστικής νοημοσύνης

Το ακανθώδες ερώτημα «τι μας ενώνει και τι μας διαφοροποιεί ως μέλη του είδους μας;» απασχολούσε ανέκαθεν την ανθρώπινη σκέψη. Ωστόσο μόνο σχετικά πρόσφατα άρχισε να διαφαίνεται η δυνατότητα να βρεθούν, επιτέλους, κάποιες διυποκειμενικές και διαφυλετικές επιστημονικές απαντήσεις και αυτές οι απαντήσεις ελπίζουμε να αποδειχτούν περισσότερο αυστηρές και λιγότερο ιδεολογικά φορτισμένες από εκείνες που δόθηκαν κατά το παρελθόν.

Σήμερα η έρευνα των προϋποθέσεων της έλλογης σκέψης και της έκφρασης των συναισθημάτων μας συνδέεται τόσο στενά με τη μελέτη της λειτουργίας του ανθρώπινου εγκεφάλου, ώστε να μιλάμε για «συναισθηματικό» και «κοινωνικό» εγκέφαλο που, μαζί με τον «γνωσιακό εγκέφαλο», συναπαρτίζουν τη νοητική μηχανή μας. Ποτέ άλλοτε ο ενιαίος ανθρώπινος νους δεν εμφανιζόταν τόσο πολύμορφος, πολύτροπος και πολυφυής. Και η αποδοχή αυτής της πλουραλιστικής νοημοσύνης των ανθρώπων, εκτός από κοινωνικά αναγκαία, ίσως αποδειχτεί και επωφελής... οικολογικά

Ολα τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα υποδεικνύουν σαφώς ότι ο ανθρώπινος νους δεν είναι προϊόν θεϊκής ή κοινωνικής δημιουργίας, αλλά αντίθετα ένα πολύτιμο βιολογικό «όργανο» που επιλέχτηκε και διαμορφώθηκε εξελικτικά επειδή εξασφάλιζε και εξασφαλίζει την επιβίωση του είδους μας. Υπό αυτή την έννοια, όλες οι ανώτερες νοητικές λειτουργίες μας -έλλογη σκέψη, γλώσσα, συναισθήματα κ.ο.κ.- δεν θεωρούνται πλέον αιθέριες ή άυλες οντότητες αλλά τα προϊόντα της λειτουργίας και της αλληλεπίδρασης του εγκεφάλου μας.

Αυτή η φαινομενικά «υλιστική» προσέγγιση των νοητικών φαινομένων προκαλούσε ανέκαθεν έντονες αντιδράσεις και δικαιολογημένα συναντούσε τη σθεναρή αντίσταση όχι μόνο των θρησκόληπτων, αλλά και των πιο ανοιχτόμυαλων στοχαστών και επιστημόνων. Οι τελευταίοι, μάλιστα, αντέτειναν ότι οι διαθέσιμες επιστημονικές εξηγήσεις και κυρίως τα ελλιπή πειραματικά ή παρατηρησιακά δεδομένα δεν μπορούν να τεκμηριώσουν τη νομιμότητα ενός τέτοιου γιγάντιου άλματος από τον ανθρώπινο εγκέφαλο στις ανώτερες νοητικές λειτουργίες.

Αυτά μέχρι πρόσφατα γιατί τις τελευταίες δεκαετίες η εκρηκτική ανάπτυξη των επιστημών του εγκεφάλου και του νου, δηλαδή των Νευροεπιστημών και των Γνωσιακών Επιστημών, έχουν καταστήσει εντελώς ανεπίκαιρες και καταχρηστικές τέτοιες επιφυλάξεις. Σήμερα κανένα νοητικό φαινόμενο -από τις πιο αφηρημένες σκέψεις μας μέχρι τις πιο στοιχειώδεις συναισθηματικές ανάγκες μας - δεν μπορεί να θεωρηθεί ανεξάρτητο ή αυτόνομο από τη δομή και τη λειτουργία του εγκεφάλου μας!




Ο συναισθηματικός εγκέφαλος

Επί δύο χιλιετίες η κυρίαρχη πολιτισμική αντίληψη επέβαλε τη συστηματική υποτίμηση και απαξίωση των συναισθημάτων ως βασική προϋπόθεση για την ανάπτυξη της έλλογης σκέψης. Ακόμη και ένας βαθύτατος στοχαστής των ανθρώπινων πραγμάτων όπως ο Πλάτων θεωρούσε πως για την ανάπτυξη του «Λογιστικού» (δηλαδή του ανθρώπινου λόγου-νου) ήταν απαραίτητη η απελευθέρωση από τον εξαιρετικά περιοριστικό και βλαπτικό κλοιό των συναισθημάτων (του «Θυμοειδούς», όπως το αποκαλούσε).

Από πολύ νωρίς η οικογένεια και το σχολείο μάς διδάσκουν να απαξιώνουμε τα συναισθήματά μας και να τα ελέγχουμε.

Η καθημερινή μας εμπειρία αλλά και σωρεία νευρολογικών μελετών αποδεικνύουν βέβαια το ακριβώς αντίθετο: δεν μπορούμε ποτέ να απελευθερωθούμε εντελώς από τα συναισθήματά μας. Αν μάλιστα σε έναν άνθρωπο συμβεί να αποκοπούν -εξαιτίας π.χ. της ευνουχιστικής διαπαιδαγώγησης, ενός ατυχήματος ή μετά μια νευροχειρουργική επέμβαση- οι δίαυλοι επικοινωνίας μεταξύ των συναισθημάτων και της έλλογης σκέψης, τότε συμπεριφέρεται σαν ζόμπι ή σαν βραχυκυκλωμένο ρομπότ.

Οι πιο σημαντικές μελέτες της παθολογίας και της βιολογικής λειτουργίας των συναισθημάτων πραγματοποιήθηκαν στις ΗΠΑ στο εργαστήριο του περίφημου Πορτογάλου νευροεπιστήμονα Antonio Damasio. Μελετώντας κάποιες διάσημες πια κλινικές περιπτώσεις ατόμων με βλάβη στον προσθιομετωπιαίο φλοιό, που βρίσκεται στο πρόσθιο τμήμα του εγκεφάλου, κατάφερε να αποσαφηνίσει τις νευροβιολογικές προϋποθέσεις της συναισθηματικής συμπεριφοράς.

Το ερώτημα που έθεσε ο Α. Damasio ήταν: πώς γίνεται τα ίδια άτομα, τα οποία πριν υποστούν κάποια βλάβη σε αυτή την περιοχή ήταν αξιαγάπητα και κοινωνικότατα, να μεταμορφώνονται σε βίαια και αντικοινωνικά «τέρατα», παντελώς ανίκανα να βιώσουν ενδιαφέρον, αγάπη και στοργή ή να σχεδιάσουν ή να πράξουν οτιδήποτε στο άμεσο μέλλον; Η έρευνα αυτών των περιπτώσεων οδήγησε στον ακριβή εντοπισμό ενός σημαντικού εγκεφαλικού κυκλώματος, μιας βασικής νευρικής οδού επικοινωνίας που συνδέει την έλλογη σκέψη με το συναίσθημα. Πιο συγκεκριμένα, τα ανώτερα κέντρα του μετωπιαίου φλοιού με την αμυγδαλή, μια αρχέγονη δομή που ρυθμίζει τις απαντήσεις του εγκεφάλου στις συναισθηματικές καταστάσεις.

Οι έρευνες τού Damasio καθώς και άλλων νευρολόγων απέδειξαν ότι όταν διακόπτεται (από κάποια βλάβη ή χειρουργική επέμβαση) αυτό το σταυροδρόμι που συνδέει τον «ανώτερο» ορθολογικό εγκέφαλο με τον «κατώτερο» συναισθηματικό εγκέφαλο, τότε οι ασθενείς μεταμορφώνονται σε απαθή ζόμπι: πλάσματα ικανά να κάνουν έλλογες σκέψεις, αλλά παντελώς ανίκανα να τις χρωματίζουν ή να τις εμπλουτίζουν με συναισθήματα.

Η ανάγκη, όμως, επανένταξης και αναβάθμισης της σημασίας των συναισθημάτων δεν προέκυψε αποκλειστικά από τη μελέτη νευρολογικών παθήσεων αλλά και από πλήθος ψυχολογικών ερευνών σε φυσιολογικά άτομα. Μολονότι κατά το δεύτερο ήμισυ του εικοστού αιώνα οι ψυχολόγοι αγνοούσαν τις νευροεγκεφαλικές προϋποθέσεις των συναισθημάτων, κατάφεραν να αποκαλύψουν τη σημαντική επιρροή τους στη ζωή των ανθρώπων. Ετσι, το 1990 οι Αμερικανοί ψυχολόγοι Ρ. Salovey και J. Mayer εισάγουν για πρώτη φορά τον όρο «συναισθηματική νοημοσύνη», για να περιγράψουν την ικανότητά μας να διακρίνουμε, να αναγνωρίζουμε και να χρησιμοποιούμε τα συναισθήματα των άλλων ή τα δικά μας για να καθοδηγούμε τις σκέψεις και τις πράξεις μας. Λίγα χρόνια νωρίτερα, το 1983, ένας άλλος Αμερικανός ψυχολόγος, ο Howard Gardner, είχε προτείνει τον όρο «διαπροσωπική νοημοσύνη» για να περιγράψει κάτι ανάλογο.

Ομως ο όρος «συναισθηματική νοημοσύνη» θα γίνει ευρύτατα γνωστός μόνο μετά το 1995, όταν θα εκδοθεί το ομώνυμο μπεστ σέλερ του Daniel Goleman (στα ελληνικά κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα). Στο πασίγνωστο αυτό βιβλίο ο Goleman, ένας παντελώς άγνωστος τότε συγγραφέας, κατάφερε να συνοψίσει και να εκλαϊκεύσει, με τρόπο εύπεπτο και μάλλον απλοϊκό, τις πιο ετερογενείς κατακτήσεις της νευροεπιστήμης και της γνωσιακής ψυχολογίας της εποχής. Εκτοτε, και ως διά μαγείας, όλοι θα ανακαλύψουν ότι διαθέτουν μια μέχρι τότε υποβαθμισμένη «συναισθηματική νοημοσύνη». Ισως γι' αυτό αρκετοί ειδικοί μιλάνε για αυτήν υποτιμητικά, θεωρώντας ότι πρόκειται μόνο για μια μόδα της Νέας Εποχής, για μια εύπεπτη και παρηγορητική «new age» ιδέα.

Και ασφαλώς δεν έχουν καθόλου άδικο όσοι ασκούν αυτή την κριτική: η επιστημονική ιδέα της «συναισθηματικής νοημοσύνης» είναι η πρώτη σοβαρή προσπάθεια να κατανοηθούν οι περίπλοκες σχέσεις ανάμεσα στις φλοιικές και υποφλοιώδεις δομές του εγκεφάλου ή, αν προτιμάτε, ανάμεσα στον λογικό και τον συναισθηματικό μας εγκέφαλο. Οφείλει συνεπώς να είναι κανείς ιδιαίτερα επιφυλακτικός όταν βλέπει αυτή την ιδέα να μετατρέπεται σε αντικείμενο μαζικής εκμετάλλευσης ή και χυδαίας εμπορευματοποίησης από κάποιους επιτήδειους «ψυχοθεραπευτές».

Η ικανότητα κάθε ανθρώπου να αντιλαμβάνεται και να βιώνει τα συναισθήματα του άλλου αποτελεί ασφαλώς την απαραίτητη προϋπόθεση κάθε ουσιαστικής ανθρώπινης σχέσης (φιλικής ή ερωτικής). Αποτελεί όμως επίσης και προϋπόθεση για την πιο στυγνή χειραγώγηση και εκμετάλλευση των ανθρώπινων συναισθημάτων. Το ότι διαθέτει κάποιος συναισθηματική νοημοσύνη δεν συνεπάγεται κατ' ανάγκη πως τη χρησιμοποιεί για καλό σκοπό.




Ο κοινωνικός εγκέφαλος

Μια δεκαετία μετά τη δημοσίευση του πρώτου πολύ επιτυχημένου βιβλίου του για τη συναισθηματική νοημοσύνη, ο Daniel Goleman θα επιχειρήσει ένα πολύ πιο φιλόδοξο συγγραφικό εγχείρημα: να συνοψίσει ό,τι γνωρίζουμε σχετικά με τις νευροβιολογικές, τις ψυχολογικές και τις κοινωνικές προϋποθέσεις της ανθρώπινης νοημοσύνης, νοούμενης πλέον όχι ως ατομικό-υποκειμενικό φαινόμενο αλλά ως συλλογικό-κοινωνικό φαινόμενο. Το βιβλίο κυκλοφόρησε το 2006 με τίτλο «Social Intelligence: The New Science of Social Relationships» και σχεδόν αμέσως μεταφράστηκε και στη χώρα μας από τις εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα: «Κοινωνική νοημοσύνη: Η νέα επιστήμη των ανθρώπινων σχέσεων»

Με τυπικά αμερικανική αισιοδοξία, που ένας Ευρωπαίος θα περιέγραφε μάλλον ως αφέλεια, ο συγγραφέας επιχειρεί σε αυτό το νέο του πόνημα να «εξηγήσει» το σύνολο σχεδόν της κοινωνικής συμπεριφοράς μας ως το προϊόν της απρόσκοπτης αλληλεπίδρασης και του αρμονικού συντονισμού κάποιων κατώτερων νευρωνικών κυκλωμάτων του μεταιχμιακού συστήματος του εγκεφάλου με τα ανώτερα νευρωνικά κυκλώματα του νεοφλοιού. Στην αλληλεπίδραση αυτή μεταξύ δύο εγκεφάλων, καθοριστικό ρόλο παίζουν ήδη από την βρεφική ηλικία οι λεγόμενοι «νευρώνες-καθρέπτες» που καταγράφουν λεπτομερώς τις κινήσεις που βλέπουμε και συνεπώς ιδιοποιούνται μιμητικά κάθε αντίδραση ή κίνηση του άλλου προσώπου.

Οσο για τον ίδιο τον «κοινωνικό εγκέφαλο», αυτός περιγράφεται μάλλον αόριστα ως «ένα σύνολο κυκλωμάτων που λειτουργούν ενορχηστρωμένα όταν δύο άτομα σχετίζονται μεταξύ τους». Παρά τις φιλότιμες προσπάθειες που καταβάλλει ο Goleman σε αυτό το βιβλίο, δεν καταφέρνει τελικά να μας προσφέρει έναν ικανοποιητικό ή έστω χρηστικό ορισμό τού «κοινωνικά νοήμονος ατόμου». Αυτή η αποτυχία δεν θα πρέπει να χρεωθεί αποκλειστικά στον Goleman, έναν εξαιρετικό εκλαϊκευτή της επιστημονικής γνώσης αλλά καθόλου πρωτότυπο ερευνητή. Αντίθετα, αφορά το σύνολο τον ερευνών στο ερευνητικό πεδίο της κοινωνικής νοημοσύνης. Πράγματι, μέχρι σήμερα οι ψυχολόγοι δεν έχουν καταλήξει σε έναν σαφή και κοινά αποδεκτό ορισμό της κοινωνικής νοημοσύνης και των τυπικών διακριτικών γνωρισμάτων της που τη διαφοροποιούν από τις άλλες μορφές νοημοσύνης. Υπάρχουν τόσοι ορισμοί και τρόποι καταμέτρησης της κοινωνικής νοημοσύνης -δηλαδή κατάλληλα ψυχομετρικά εργαλεία ή τεστ για την αναγνώριση και την καταμέτρησή της- όσοι και οι βασικοί ερευνητές που μελετούν αυτό το πολύπλοκο βιο-κοινωνικό φαινόμενο! Τώρα σε ό,τι αφορά τον περιβόητο και πολυδιαφημιζόμενο «κοινωνικό εγκέφαλο», τα πράγματα είναι ακόμη χειρότερα. Οι πιο επιφανείς ειδικοί, ενώ συνήθως διαφωνούν για τα επιμέρους ζητήματα, συμφωνούν απολύτως στο ότι οι σημερινές έρευνες σχετικά με τις νευρολογικές και βιολογικές προϋποθέσεις της κοινωνικής συμπεριφοράς μας βρίσκονται ακόμη σε νηπιακό στάδιο. Επομένως θα πρέπει να θεωρείται πρόωρο και εξαιρετικά επισφαλές κάθε συμπέρασμα το οποίο μας αποκαλύπτει, υποτίθεται, τους εγκεφαλικούς ή γενετικούς «ενδογενείς παράγοντες» που καθορίζουν ή απλώς επηρεάζουν την κοινωνική συμπεριφορά μας.




Το άλμα από τη συναισθηματική στην οικολογική νοημοσύνη

Με το τελευταίο του βιβλίο «Οικολογική Νοημοσύνη: πώς η ριζική διαφάνεια μεταμορφώνει την αγορά», που μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα, ο D. Goleman αναδεικνύει μια νέα διάσταση του ήδη πολυπρόσωπου ανθρώπινου νου, την οικολογική.

«Ο κόσμος μας, ένας κόσμος υλικής αφθονίας, φέρει ένα κρυμμένο τίμημα. Δεν μπορούμε να δούμε τον βαθμό στον οποίο τα πράγματα που αγοράζουμε και χρησιμοποιούμε καθημερινά έχουν κόστος σε άλλα επίπεδα - αγνοούμε τι στοιχίζουν στον πλανήτη, στην υγεία και στους ανθρώπους των οποίων ο μόχθος παρέχει τις πολυτέλειές μας και ικανοποιεί τις ανάγκες μας» γράφει ο Goleman στο πρώτο κεφάλαιο του νέου του βιβλίου. Με αυτή τη μάλλον κοινότοπη διαπίστωση θέλει να αναδείξει τις εξαιρετικά βλαπτικές συνέπειες ενός ακατάσχετου και ασυνείδητου καταναλωτισμού, ό,τι ο ίδιος αποκαλεί «το κρυμμένο τίμημα όσων αγοράζουμε».

Στα κεφάλαια του βιβλίου ο αναγνώστης θα βρει την περιγραφή πολλών νευροψυχολογικών μηχανισμών που επιχειρούν να κατανοήσουν και ενδεχομένως να εξηγήσουν τις μη συνειδητές προϋποθέσεις της οικολογικής βαρβαρότητας που όλοι βιώνουμε επώδυνα σήμερα. Βασιζόμενος σε τέτοια νευροψυχολογικά εξηγητικά σχήματα και αναζητώντας κάποια πρότυπα οικολογικής σύνεσης στη στάση ζωής των κατοίκων κάποιων απομονωμένων θιβετιανών οικισμών, προτείνει την ανάπτυξη της «οικολογικής νοημοσύνης», που όλοι διαθέτουμε από τη φύση μας, ως έξοδο (ή μήπως ως παρηγοριά;) από τα αυτοκαταστροφικά αδιέξοδα της σύγχρονης ζωής.

Ιδού πώς περιγράφει ο ίδιος την οικολογική νοημοσύνη: «Τον τύπο αυτό της σοφίας που έχει διατηρήσει εκείνο το μικροσκοπικό χωριό των Ιμαλαΐων ζωντανό για αιώνες τον ονομάζω "οικολογική νοημοσύνη", με την έννοια ότι απευθύνεται στην ικανότητά μας να προσαρμοζόμαστε στον οικολογικό μας χώρο. Το οικολογικό στοιχείο αναφέρεται σε μια κατανόηση των οργανισμών και των οικοσυστημάτων τους, ενώ η νοημοσύνη παρέχει τη δυνατότητα να μάθουμε από την εμπειρία μας και να φερθούμε αποτελεσματικά απέναντι στο περιβάλλον μας. Η οικολογική νοημοσύνη μάς επιτρέπει να θέσουμε σε εφαρμογή όσα μαθαίνουμε για το πώς η ανθρώπινη δραστηριότητα καταπατά τα οικοσυστήματα, ούτως ώστε να κάνουμε λιγότερο κακό και να ξαναζήσουμε κατά τρόπο υποφερτό στη γωνιά που μας αναλογεί -και που πλέον είναι ο πλανήτης ολόκληρος».

Του
ΣΠΥΡΟΥ ΜΑΝΟΥΣΕΛΗ








¨ο ανθρώπινος νους δεν είναι προϊόν θεϊκής ή κοινωνικής δημιουργίας, αλλά αντίθετα ένα πολύτιμο βιολογικό «όργανο» που επιλέχτηκε και διαμορφώθηκε εξελικτικά επειδή εξασφάλιζε και εξασφαλίζει την επιβίωση του είδους μας¨



11 σχόλια:

mareld είπε...

Ο σύγχρονος homo communicans (επικοινωνών άνθρωπος) προτιμά να βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία με τον κόσμο που τον περιβάλλει παρά να απολαμβάνει τη σιωπή της ηθελημένης απομόνωσης.

Η απρόσκοπτη πρόσβαση μάλιστα σε όλες τις πηγές επικοινωνίας και πληροφόρησης -σταθερή και κινητή τηλεφωνία, Διαδίκτυο- φαίνεται πως τον καθησυχάζει: του παρέχει περισσότερη ηρεμία από ό,τι άγχος. Αντίθετα, η στέρηση της δυνατότητας επικοινωνίας τού δημιουργεί εκνευρισμό και ανασφάλεια.

Αυτό τουλάχιστον προκύπτει από πρόσφατη δημοσκόπηση η οποία διενεργήθηκε στη Μ. Βρετανία από τους αναλυτές της εταιρείας The Future Laboratory, μιας από τις πιο αξιόλογες και πρωτοπόρες στην καταγραφή και την ανάλυση των καταναλωτικών τάσεων.

Σύμφωνα με την έρευνα, δύο στους τρεις ανθρώπους όταν βρεθούν σε ένα μέρος όπου το κινητό τους δεν έχει σήμα ή όταν η σύνδεσή τους στο Διαδίκτυο διακοπεί λόγω βλάβης, σύντομα καταλαμβάνονται από εκνευρισμό και άγχος.

Οσον αφορά τους λόγους για τους οποίους ο αποκλεισμός από την τηλεφωνική ή τη διαδικτυακή επικοινωνία γεννά άγχος, οι ερωτηθέντες στην πλειονότητά τους (το 36%) το απέδωσαν στην αδυναμία επικοινωνίας με τους οικείους τους, το 31% στην αδυναμία διεκπεραίωσης των επαγγελματικών τους υποχρεώσεων, ενώ το 27% στην αδυναμία επικοινωνίας με τους φίλους τους.

Από πού πηγάζει όμως το... discomgooglation, όπως αποκαλούν οι Αγγλοσάξονες το αίσθημα ανασφάλειας εξαιτίας της αδυναμίας πρόσβασης στο Διαδίκτυο (ο όρος προέρχεται από τη συρραφή της αγγλικής λέξης discombobulate, που σημαίνει «προκαλώ σύγχυση/εκνευρισμό», με τη γνωστή μηχανή αναζήτησης Google); Σύμφωνα με τον Βρετανό ψυχολόγο James Brook, προκαλείται από ένα αίσθημα αποκλεισμού από το παρόν. Οι νέες τεχνολογίες της επικοινωνίας έχουν εθίσει τους ανθρώπους σε μια διεστραμμένη αντίληψη του παρόντος. Ετσι, κάθε αποκοπή ή διακοπή επαφής με τον καλπάζοντα κόσμο των sms, των e-mail ή του Facebook, για τους περισσότερους ανθρώπους ισοδυναμεί με κοινωνική ανυπαρξία: όταν δεν επικοινωνείς, είσαι δυνητικά ανύπαρκτος!

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση των νεαρών μητέρων, οι οποίες είναι αναγκασμένες να μένουν πολλές ώρες στο σπίτι: όπως έδειξε η έρευνα, το 85% δηλώνουν ότι δεν κλείνουν ποτέ τη σύνδεση του υπολογιστή τους με το Διαδίκτυο. Οι γονείς γενικά ανήκουν στην κατηγορία των καταναλωτών που κάνουν τη μεγαλύτερη χρήση του κινητού τηλεφώνου.

Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζει και ένα άλλο εύρημα της έρευνας: το ένα τρίτο των ερωτηθέντων «ομολόγησαν» ότι δεν αισθάνονται πλέον καμία ενοχή για το ότι είναι συνεχώς συνδεδεμένοι στο Διαδίκτυο.

Αγχος όμως φαίνεται να προκαλεί στους χρήστες και η αδυναμία διεκπεραίωσης άλλων, ήσσονος σημασίας, εργασιών που απαιτούν την πρόσβαση στο Διαδίκτυο, όπως η αναζήτηση μιας διεύθυνσης σε έναν οδικό χάρτη, η έρευνα αγοράς για την αναζήτηση της φθηνότερης τιμής ενός προϊόντος ή η γνωριμία με άλλα άτομα μέσω των ιστοσελίδων online ραντεβού.

Από την άλλη πλευρά, η έρευνα αυτή έδειξε ότι ένας όχι ευκαταφρόνητος, αν και σαφώς μικρότερος, αριθμός ατόμων θεωρεί «απελευθερωτική» την προσωρινή διακοπή κάθε μορφής επικοινωνίας με την οικογένεια (29%) και με το εργασιακό περιβάλλον (28%).

Και δεν είναι βέβαια τυχαίο ότι στη Γαλλία το πρόσφατο κύμα αυτοκτονιών στη γαλλική εταιρεία τηλεφωνίας France Telecom έχει αποδοθεί, μεταξύ των άλλων οικονομικών-εργασιακών αιτιών, και στο άγχος που γεννά στους εργαζόμενους η υπερβολική χρήση των νέων τεχνολογιών, με τον καταιγισμό από sms και e-mail που δέχονται και στέλνουν καθημερινά.
ΣΠΥΡΟ ΜΑΝΟΥΣΕΛΗ

mareld είπε...

Κατά τα μέσα της δεκαετίας του 1990, από τις πρωτοποριακές έρευνες μιας ομάδας Ιταλών ερευνητών προέκυψε το άκρως ενδιαφέρον συμπέρασμα ότι οι πίθηκοι μακάκοι διαθέτουν στον εγκέφαλό τους ένα σύστημα νευρώνων οι οποίοι ενεργοποιούνται κάθε φορά που ο πίθηκος εκτελεί ή απλώς παρατηρεί κάποια κίνηση.
Για παράδειγμα, αυτοί οι επονομαζόμενοι «νευρώνες-καθρέφτες» ενεργοποιούνται όταν ο μακάκος τρώει μια μπανάνα ή όταν απλώς βλέπει κάποιον άλλο (πίθηκο ή άνθρωπο) να τρώει μια μπανάνα.

Συνεπώς, οι νευρώνες-καθρέφτες θα πρέπει να παίζουν πρωτεύοντα ρόλο στην εκμάθηση κινήσεων και στην αναπαραγωγή μέσω μίμησης σύνθετων συμπεριφορών, δεδομένου ότι ενεργοποιούνται όχι μόνο όταν το πειραματόζωο εκτελεί κάποια δραστηριότητα, αλλά και όταν απλώς παρατηρεί τη συγκεκριμένη δραστηριότητα, ενεργοποιούνται δηλαδή ως αντίδραση μιμητικής ιδιοποίησης των πράξεων που εκτελεί το ίδιο ή άλλα άτομα.

Η υπόθεση ότι ένα ανάλογο σύστημα από νευρώνες-καθρέφτες υπάρχει και στον ανθρώπινο εγκέφαλο φάνηκε εξαρχής μια απολύτως λογική εικασία, για την οποία μέχρι πρόσφατα δεν διαθέταμε δυστυχώς παρά μόνο έμμεσες ενδείξεις. Και ως γνωστόν, για την επιστήμη, οι πειραματικές ή οι παρατηρησιακές ενδείξεις δεν αποτελούν αποδείξεις, πόσω μάλλον όταν αυτές οι ενδείξεις αμφισβητούνται από άλλα πειραματικά δεδομένα!

Πράγματι, το καλοκαίρι που πέρασε υπήρξαν ζωηρές διενέξεις ανάμεσα σε όσους νευροεπιστήμονες υποστήριζαν και σε όσους αμφισβητούσαν την ύπαρξη τέτοιων νευρώνων στον ανθρώπινο εγκέφαλο. Απ' ό,τι φαίνεται όμως, τα πιο πρόσφατα πειραματικά δεδομένα ενισχύουν την άποψη όσων υποστηρίζουν την ύπαρξη νευρώνων-καθρεφτών και στον άνθρωπο.

Σύμφωνα με μια εκτενή και εντυπωσιακή έρευνα που δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο έγκριτο περιοδικό «Journal of Neuroscience» και πραγματοποιήθηκε από τον νευροψυχολόγο Chris Firth και την ομάδα του, οι νευρώνες-καθρέφτες (mirror neurons) υπάρχουν και στον ανθρώπινο εγκέφαλο: και μάλιστα στην κάτω έλικα του μετωπιαίου λοβού, μια εγκεφαλική περιοχή αντίστοιχη της περιοχής F5 του προκινητικού εγκεφάλου των πιθήκων, όπου αρχικά εντοπίστηκαν αυτοί οι νευρώνες!

Οπως ακριβώς συμβαίνει και στους μακάκους, το ανθρώπινο σύστημα των νευρώνων-καθρεφτών ενεργοποιείται όταν παρατηρούμε τις κινήσεις κάποιου άλλου ανθρώπου ή όταν τις εκτελούμε εμείς οι ίδιοι. Αυτές οι εντυπωσιακές ανατομικές και λειτουργικές ομοιότητες φαίνεται να λύνουν οριστικά κάθε επιστημονική διένεξη σχετικά με την παρουσία ή όχι αυτών των «μαγικών» νευρώνων-καθρεφτών στον ανθρώπινο εγκέφαλο.
Από τον ΣΠΥΡΟ ΜΑΝΟΥΣΕΛΗ

mareld είπε...

Χάπια για να μας κρατούν ξύπνιους υπάρχουν. Χάπια για να μας βοηθούν να κοιμόμαστε όταν έχουμε προβλήματα αϋπνίας επίσης υπάρχουν. Αραγε στο εγγύς μέλλον θα υπάρξουν και χάπια που θα μας κάνουν να νιώθουμε ξεκούραστοι ύστερα από ένα τρελό ξενύχτι;
Ομάδα βιολόγων και νευροεπιστημόνων από πανεπιστήμια των ΗΠΑ, της Σκωτίας και του Καναδά, με επικεφαλής τον Ted Abel, βιολόγο στο Πανεπιστήμιο της Πενσιλβάνια στη Φιλαδέλφεια των ΗΠΑ, ανακάλυψαν έναν τρόπο να περιορίζουν τις αρνητικές επιπτώσεις που επιφέρει η στέρηση ύπνου στις νοητικές ικανότητες των ποντικών του εργαστηρίου.

Μελετώντας τον εγκέφαλο των ποντικών, παρατήρησαν ότι όταν οι ποντικοί κοιμούνταν λιγότερο, στον ιππόκαμπό τους, περιοχή του εγκεφάλου που ελέγχει διάφορες ανώτερες νοητικές λειτουργίες όπως η μνήμη και η μάθηση, αυξάνονταν τα επίπεδα συγκέντρωσης ενός ενζύμου του PDE4, ενώ αντίθετα μειώνονταν τα επίπεδα συγκέντρωσης ενός μορίου, του cAMP, που επιτελεί σημαντικό έργο στην απομνημόνευση νέων πληροφοριών. Δοκίμασαν λοιπόν να μειώσουν τα επίπεδα αυτού του ενζύμου, και διαπίστωσαν ότι αυτό οδήγησε σε αύξηση της συγκέντρωσης του μορίου cAMP στον εγκέφαλο των ποντικών, με αποτέλεσμα οι τελευταίοι να διατηρούν ακμαίες τις μνημονικές και μαθησιακές τους ικανότητες.

Τα νέα αυτά επιστημονικά ευρήματα, που δημοσιεύτηκαν στο επιστημονικό περιοδικό «Nature», ρίχνουν νέο φως σε ένα ζήτημα για το οποίο μέχρι σήμερα η επιστήμη δεν είχε καταφέρει να δώσει σαφείς απαντήσεις: ποιοι εγκεφαλικοί μηχανισμοί εμπλέκονται στην εκδήλωση των μαθησιακών δυσλειτουργιών που οφείλονται στη στέρηση του ύπνου; Δημιουργείται συνεπώς μια νέα ερευνητική προσέγγιση του θέματος, η οποία μάλιστα στο μέλλον μπορεί να οδηγήσει ακόμη και στη δημιουργία φαρμακευτικής ουσίας, η οποία θα μας κάνει να νιώθουμε ξεκούραστοι και διανοητικά ακμαίοι ενώ είμαστε άυπνοι για μεγάλο χρονικό διάστημα. Στις σημερινές κοινωνίες μάλιστα, όπου οι φρενήρεις ρυθμοί ζωής απαιτούν από εμάς να είμαστε υπερδραστήριοι ενώ κοιμόμαστε ελάχιστα, ένα χάπι που θα αναπληρώνει και θα υποκαθιστά τις ευεργετικές για τον εγκέφαλό μας λειτουργίες του ύπνου θα αποτελούσε ίσως μια λύση, έστω και προσωρινή, για μια μεγάλη γκάμα ανθρώπων που παρουσιάζει εμφανή μείωση των νοητικών της ικανοτήτων εξαιτίας της στέρησης του ύπνου. Στην κατηγορία αυτή συμπεριλαμβάνονται τόσο άνθρωποι που λόγω των εργασιακών τους υποχρεώσεων κοιμούνται λίγο ή ακατάστατα, όσο και εκείνοι που υποφέρουν από διάφορες διαταραχές του ύπνου ή από σοβαρές νευρολογικές παθήσεις, όπως η νόσος Αλτσχάιμερ ή η σχιζοφρένεια.
Από τον ΣΠΥΡΟ ΜΑΝΟΥΣΕΛΗ

marianaonice είπε...

Η ικανότητα κάθε ανθρώπου να αντιλαμβάνεται και να βιώνει τα συναισθήματα του άλλου αποτελεί ασφαλώς την απαραίτητη προϋπόθεση κάθε ουσιαστικής ανθρώπινης σχέσης (φιλικής ή ερωτικής). Αποτελεί όμως επίσης και προϋπόθεση για την πιο στυγνή χειραγώγηση και εκμετάλλευση των ανθρώπινων συναισθημάτων. Το ότι διαθέτει κάποιος συναισθηματική νοημοσύνη δεν συνεπάγεται κατ' ανάγκη πως τη χρησιμοποιεί για καλό σκοπό.

Έμαθα πάλι τόσα πολλά εδώ μέσα... αλλά και επιβεβαίωσα κάποια άλλα που απλά τα αισθανόμουν...
:)))

mareld είπε...

Καρδούλα μου!!!

Πόσο χαίρομαι!!
Φιλιά και καλή σου μέρα!

mareld είπε...

Φιλί το... ανοσοποιητικόν

ΛΟΝΔΙΝΟ

Πολλά έχουν γραφτεί και ειπωθεί για το φιλί και τις «υπηρεσίες» που προσφέρει στον άνθρωπο. Βρετανοί επιστήμονες αποκαλύπτουν και μια νέα άγνωστη πτυχή για την καταγωγή και τη χρησιμότητά του. Ερευνητές του Πανεπιστημίου του Λιντς υποστηρίζουν ότι το φιλί δεν αποτελεί ερωτικό «εργαλείο» αλλά ιατρικό. Σύμφωνα με τους ερευνητές, το φιλί αποτελεί την κατάληξη μιας εξελικτικής διαδικασίας στόχος της οποίας είναι να αναπτύξει η γυναίκα αντιστάσεις στα μικρόβια που φέρει ο άντρας.

Αυτό επιτυγχάνεται μέσω του φιλιού καθώς ο άνδρας περνάει στη γυναίκα μικρόβια και βακτήρια στα οποία εκείνη αναπτύσσει αντιστάσεις καθώς το ανοσοποιητικό σύ

στημά της μαθαίνει να τα αντιμετωπίζει ώστε να μη συναντήσει προβλήματα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.

Με απλά λόγια, το φιλί δεν ήταν τίποτε άλλο από ένα μέσο διάδοσης μικροβίων από άνθρωπο σε άνθρωπο για λόγους πρόληψης. Οι ερευνητές αναφέρουν ότι, π.χ., ο κυτταρομεγαλοϊός που κρύβεται στο σάλιο υπό φυσιολογικές συνθήκες δεν προκαλεί κανένα απολύτως πρόβλημα, γίνεται όμως εξαιρετικά επικίνδυνος αν τον κολλήσει μια έγκυος γυναίκα αφού μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα στο έμβρυο, ακόμη και να το σκοτώσει. Σύμφωνα με τους ειδικούς, η ανταλλαγή φιλιών για περίοδο έξι μηνών με το ίδιο άτομο προσφέρει προστασία από τον συγκεκριμένο ιό.
http://www.tovima.gr

mareld είπε...

Τα ελαφρά τσιγάρα δυσκολεύουν περισσότερο το κόψιμο του καπνίσματος

Οι καπνιστές που θέλουν να κόψουν το τσιγάρο, θα δυσκολευτούν ακόμα περισσότερο να το κάνουν, αν δοκιμάσουν πρώτα να στραφούν σε ελαφρότερα τσιγάρα με λιγότερη νικοτίνη και πίσσα, σύμφωνα με μια νέα αμερικανική επιστημονική έρευνα, η οποία διαπίστωσε ότι οι καπνιστές που το γύρισαν σε πιο ελαφρές μάρκες τσιγάρων, ήσαν τελικά 50% λιγότερο πιθανό να το κόψουν.
Η έρευνα, υπό τη δρα Χίλαρι Τιντλ της Ιατρικής Σχολής του πανεπιστημίου του Πίτσμπουργκ, η οποία δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Tobacco Control» (Έλεγχος Καπνού), σύμφωνα με το πρακτορείο Ρόιτερ, συμπέρανε ότι αντίθετα με ό,τι μπορεί να πιστεύουν πολλοί καπνιστές -ότι δηλαδή καπνίζοντας μια πιο ελαφριά μάρκα, θα κόψουν το κάπνισμα πιο εύκολα- τελικά μάλλον συμβαίνει το αντίθετο.
Σύμφωνα με την μελέτη, πολλοί καπνιστές, θεωρώντας ότι το κάπνισμα ελαφρύτερων τσιγάρων είναι πιο υγιεινό, πιστεύουν ότι αποτελεί μια αποδεκτή εναλλακτική λύση σε σχέση με το να το κόψουν τελείως. Η έρευνα σε 31.000 καπνιστές έδειξε ότι περίπου 12.000 (38%) είχαν στραφεί σε ελαφρύτερα τσιγάρα κάποια στιγμή. Το ένα τέταρτο αυτών που προτίμησαν τις πιο ελαφριές μάρκες, είπαν ότι το έκαναν για τη γεύση, αλλά το 20% δήλωσαν ότι το έκαναν μέσα από ένα συνδυασμό κινήτρων (καλύτερη γεύση, λιγότερο βλαβερό για την υγεία τσιγάρο, ως ενδιάμεσο στάδιο στην προσπάθειά τους να το κόψουν τελείως).
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι όσοι άλλαξαν μάρκα και προτίμησαν πιο ελαφριά, ήταν 58% πιο πιθανό να δοκιμάσουν να κόψουν το κάπνισμα σε σχέση με όσους έμειναν πιστοί στην μάρκα τους, όμως ταυτόχρονα ήταν 60% λιγότερο πιθανό να κόψουν πραγματικά το κάπνισμα, ακριβώς επειδή ικανοποιήθηκαν με την ιδέα ενός πιο ελαφρού και πιο υγιεινού τσιγάρου.
«Το 43% των καπνιστών δήλωσαν την επιθυμία να κόψουν το κάπνισμα ως την αιτία που άλλαξαν μάρκα, όμως τα ίδια αυτά άτομα, κατά ειρωνικό τρόπο, είναι και τα λιγότερο πιθανό να το κόψουν όντως», δήλωσε η δρ Τιντλ.
Άλλες έρευνες, σύμφωνα με το Ρόιτερ, έχουν δείξει ότι τα τσιγάρα χαμηλής περιεκτικότητας σε πίσσα έχουν ουσιαστικά την ίδια ποσότητα πίσσας, νικοτίνης και άλλων ουσιών με τα κανονικά τσιγάρα.
http://www.tovima.gr

mareld είπε...

ΛΟΝΔΙΝΟ
Τα αναψυκτικά διαίτης μπορούν να καταστρέψουν τους νεφρούς, προειδοποιούν ειδικοί του νοσοκομείου Βrigham and Women΄s στη Βοστώνη. Μελέτη που διεξήγαγαν οι επιστήμονες σε 3.000 γυναίκες έδειξε ότι δύο ή περισσότερα αναψυκτικά με τεχνητές γλυκαντικές ουσίες την ημέρα διπλασιάζουν τον κίνδυνο νεφρικής ανεπάρκειας.

Η σύνδεση αυτή φάνηκε μάλιστα να ισχύει ακόμη και όταν ελήφθησαν υπόψη και άλλοι παράγοντες που συνδέονται με φθίση της νεφρικής λειτουργίας όπως η ηλικία, η υψηλή αρτηριακή πίεση, ο διαβήτης, το κάπνισμα και οι καρδιοπάθειες. Αντιθέτως, τα αναψυκτικά που περιείχαν ζάχαρη και όχι υποκατάστατα ζάχαρης δεν επιδρούσαν αρνητικά στη νεφρική λειτουργία, όπως προέκυψε από τη μελέτη.

Η επικεφαλής των ερευνητών δρ Τζούλι Λιν σημείωσε ότι «αυτή τη στιγμή υπάρχουν περιορισμένα στοιχεία σχετικά με την επίδραση της διατροφής στους νεφρούς.Αν και απαιτούνται περαιτέρω έρευνες,η μελέτη μας δείχνει ότι η πρόσληψη υψηλών ποσοτήτων νατρίου και η κατανάλωση αναψυκτικών με τεχνητές γλυκαντικές ουσίες συνδέονται με ταχύτερους ρυθμούς φθίσης της νεφρικής λειτουργίας».

Ολες οι συμμετέχουσες στη μελέτη ανήκαν στην καυκάσια φυλή και ήταν σχετικώς προχωρημένης ηλικίας. Σύμφωνα με τους ερευνητές, δεν είναι σαφές αν τα ευρήματα που προέκυψαν αφορούν και τους άνδρες ή άτομα άλλων φυλών.

Από την πλευρά τους, εκπρόσωποι της βιομηχανίας παρασκευής αναψυκτικών τόνισαν ότι τα συγκεκριμένα στοιχεία παρουσιάστηκαν σε ένα συνέδριο και δεν έχουν δημοσιευθεί επισήμως σε επιστημονικό έντυπο, γεγονός που σημαίνει ότι δεν έχουν περάσει από αυστηρές διαδικασίες επιστημονικού ελέγχου. Προσέθεσαν ότι είναι γνωστό πως οι δύο κύριες αιτίες χρόνιας νεφροπάθειας είναι ο διαβήτης και η υψηλή αρτηριακή πίεση και όχι η κατανάλωση αναψυκτικών διαίτης.
http://www.tovima.gr

mareld είπε...

ΛΟΝΔΙΝΟ
Η χρήση ασπιρίνης για την πρόληψη καρδιακών και εγκεφαλικών επεισοδίων πρέπει να γίνεται μόνο από άτομα που αντιμετωπίζουν επιβεβαιωμένο αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο και όχι από τους υγιείς. Αυτό δείχνει μια νέα μελέτη που διεξήχθη από ειδικούς ενός ανεξάρτητου βρετανικού οργανισμού ο οποίος συντάσσει δελτία αξιολόγησης φαρμακευτικών προϊόντων και θεραπειών, του DΤΒ (Drugs and Τherapeutics Βulletin).

Σύμφωνα με τη μελέτη, η ασπιρίνη μπορεί να προκαλέσει σοβαρή εσωτερική αιμορραγία και δεν προλαμβάνει τους θανάτους από καρδιαγγειακά αίτια στα υγιή άτομα. Με βάση αυτά τα αποτελέσματα, οι ειδικοί του DΤΒ συστήνουν στους γιατρούς να αξιολογήσουν εκ νέου αν οι ασθενείς τους πρέπει να λαμβάνουν προληπτικώς ασπιρίνη.

Εχει αποδειχθεί ότι η ασπιρίνη είναι καλό να λαμβάνεται από άτομα τα οποία έχουν ήδη υποστεί ένα καρδιαγγειακό επεισόδιο, καθώς προλαμβάνει την εμφάνιση δεύτερου επεισοδίου. Τα τελευταία χρόνια ωστόσο έχουν εκδοθεί νέες οδηγίες σχετικά με τη χρήση του φαρμάκου οι οποίες καλύπτουν και άλλες ομάδες πληθυσμού πέραν των καρδιοπαθών, όπως τα υγιή άτομα 50 ετών και άνω καθώς και οι ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 ή υπέρταση.

Εκπρόσωποι του Βασιλικού Κολεγίου Γενικών Ιατρών ανέφεραν ότι στηρίζουν τις συστάσεις του DΤΒ. Ο καθηγητής Στιβ Φιλντ, πρόεδρος του Κολεγίου, σημείωσε ότι «με δεδομένα τα νέα στοιχεία, το Βασιλικό Κολέγιο Γενικών Ιατρών θα στηρίξει τη βελτίωση των υπαρχουσών οδηγιών και την αναθεώρηση των ομάδων ασθενών που πρέπει να λαμβάνουν προληπτικώς ασπιρίνη».
http://www.tovima.gr

mareld είπε...

Λένε πως η θετική σκέψη βοηθάει, αλλά τελικά, όπως δείχνει αυστραλιανή έρευνα, η αρνητική...ίσως να βοηθάει περισσότερο!

Η μελέτη, την οποία διεξήγαγε ο καθηγητής Τζόζεφ Φόργκας του πανεπιστημίου New South Wales, έδειξε πως οι άνθρωποι με άσχημη διάθεση έχουν πολύ πιο οξεία κριτική σκέψη και προσέχουν πολύ περισσότερο το περιβάλλον τους από ότι οι καλοδιάθετοι, οι οποίοι είναι πιο πρόθυμοι να πιστέψουν ό,τι τους πουν.

«Αν και η θετική σκέψη προωθεί τη δημιουργικότητα, την ευελιξία, τη συνεργασία και τη γρήγορη σκέψη, η κακή διάθεση προωθεί την πιο προσεκτική σκέψη και την λεπτομερή λήψη πληροφοριών σχετικά με το άμεσο περιβάλλον» αναφέρεται στην έρευνα, στην οποία συμπληρώνεται ότι «η λύπη...προωθεί στρατηγικές πληροφοριών οι οποίες είναι καλύτερες για την αντιμετώπιση δύσκολων καταστάσεων».

Για τους σκοπούς του πειράματος, ο Φόργκας και η ομάδα του προέβησαν σε σειρά πειραμάτων που προκαλούσαν θετικά ή αρνητικά συναισθήματα μέσω προβολής ταινιών και αναθύμησης ευχάριστων ή δυσάρεστων γεγονότων.

Σε ένα εξ αυτών, ανατέθηκε σε χαρούμενα και λυπημένα άτομα να κρίνουν το αληθές ή όχι μίας σειράς αστικών θρύλων και φημών: οι κακοδιάθετοι ήταν πολύ πιο δύσπιστοι- ενώ παράλληλα ήταν λιγότερο επιρρεπείς σε βιαστικές κρίσεις, βασιζόμενες σε προκαταλήψεις, καθώς και σε λάθη κατά τη διάρκεια περιγραφής γεγονότων που είχαν λάβει χώρα στο παρελθόν.

Επίσης, σύμφωνα με τη μελέτη, οι λυπημένοι άνθρωποι ήταν καλύτεροι στην έκθεση των ιδεών τους μέσω γραπτού λόγου: όπως είπε ο Φόργκας, «μια ελαφρώς αρνητική διάθεση μπορεί να βοηθήσει στη δημιουργία ενός πιο συμπαγούς, συμβιβαστικής και, σε τελική ανάλυση, πιο επιτυχούς επικοινωνιακού στυλ...η καλή διάθεση δεν είναι πάντα επιθυμητή: οι κακοδιάθετοι άνθρωποι είναι λιγότερο επιρρεπείς σε λάθη κρίσης, ενώ επίσης είναι λιγότερο πιθανό να αντιμετωπίσουν προβλήματα 'παραμόρφωσης μνήμης' ως αυτόπτες μάρτυρες- ενώ γενικότερα είναι καλύτεροι στη δημιουργία υψηλής ποιότητας, αποτελεσματικών και πειστικών μηνυμάτων».

Η έρευνα δημοσιεύτηκε στο τεύχος Νοεμβρίου/ Δεκεμβρίου του έγκυρου επιστημονικού περιοδικού Australian Science Journal.

www.kathimerini.grμε πληροφορίες από Reuters

mareld είπε...

Νέα ανακάλυψη για τη σχέση χοληστερίνης και προστάτη


Οι άνδρες έχουν πρόσθετους λόγους να κρατούν χαμηλά την χοληστερίνη τους, εκτός από το προφυλάξουν την καρδιά τους. Όσοι έχουν χαμηλή ολική χοληστερίνη, έχουν χαμηλότερο κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του προστάτη, ενώ όσοι έχουν υψηλή «καλή» χοληστερίνη, κινδυνεύουν λιγότερο γενικά από τον καρκίνο, σύμφωνα με δύο νέες αμερικανικές επιστημονικές έρευνες, στην μια εκ των οποίων επικεφαλής ήταν ο ελληνο-αμερικανός δρ Δημήτρης Αλμπάνης, ερευνητής του Εθνικού Ινστιτούτου Καρκίνου των ΗΠΑ.

Οι έρευνες, που δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό «Cancer Epidemiology, Biomarkers & Prevention», σύμφωνα με το πρακτορείο Ρόιτερ, ανατρέπουν την μέχρι τώρα αντίληψη των επιστημόνων ότι όσοι έχουν χαμηλότερη ολική χοληστερόλη (που αποτελεί συνδυασμό της «καλής» HDL και της «κακής» LDL), είναι πιο πιθανό να εμφανίσουν ορισμένες μορφές καρκίνου. Το γεγονός αυτό ερχόταν σε αντίθεση με την γνωστή ευεργετική επίδραση της χαμηλής χοληστερίνης για τα εμφράγματα και τα εγκεφαλικά.

Η νέα έρευνα, υπό τον δρα Αλμπάνη, αντιστρέφει τη σχέση αιτίου και αιτιατού και συμπεραίνει ότι ο μη διαγνωσμένος καρκίνος μπορεί να προκαλεί την χαμηλή χοληστερίνη και όχι το αντίστροφο. Όπως είπε επίσης, «βρήκαμε ότι τα υψηλότερα επίπεδα της 'καλής' χοληστερίνης φαίνεται να προστατεύουν από όλες τις μορφές καρκίνου».

Η μελέτη, που διήρκεσε 18 χρόνια και κάλυψε περίπου 30.000 Φινλανδούς άνδρες καπνιστές, είναι η μεγαλύτερη του είδους της διεθνώς. Στη διάρκεια των 18 ετών, 7.545 άνδρες εμφάνισαν καρκίνο. Όσοι είχαν ολική χοληστερίνη κάτω του 230, είχαν 18% υψηλότερο ρίσκο καρκίνου, όπως είχαν δείξει προηγούμενες έρευνες. Όμως όταν αποκλείστηκαν οι καρκίνοι που είχαν εμφανιστεί κατά τα πρώτα εννέα χρόνια της μελέτης, τότε ο αυξημένος κίνδυνος εξαφανίστηκε. Σύμφωνα με τον Αλμπάνη, το γεγονός αυτό ερμηνεύεται ότι οι μη διαγνωσμένες περιπτώσεις καρκίνου οδήγησαν σε πτώση των επιπέδων ολικής χοληστερίνης.

Η έρευνα επίσης διαπίστωσε ότι όσοι είχαν «καλή» χοληστερίνη πάνω από 40, είχαν 14% μικρότερο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου, ακόμα και όταν οι ερευνητές απέκλεισαν την εμφάνιση των περιστατικών καρκίνου κατά τα εννέα πρώτα χρόνια της μελέτης. Ο Αλμπάνης δήλωσε πως αποτελεί νέο εύρημα ότι η υψηλή «καλή» χοληστερίνη μπορεί να προστατεύσει από τον καρκίνο, γι' αυτό πρέπει να επιβεβαιωθεί από άλλες μελέτες, ειδικά σε γυναίκες.

Μια δεύτερη έρευνα, μεταξύ περίπου 5.600 ανδρών άνω των 55 ετών στις ΗΠΑ, υπό την Ελίζαμπεθ Πλατς του πανεπιστημίου Τζον Χόπκινς της Βαλτιμόρης, διαπίστωσε επίσης ότι υπάρχει σχέση ανάμεσα στην χαμηλή χοληστερίνη και στον χαμηλότερο κίνδυνο καρκίνου του προστάτη. Σύμφωνα με την μελέτη, οι άνδρες με ολική χοληστερίνη κάτω από 200, έχουν 60% μικρότερο κίνδυνο επιθετικού καρκίνου του προστάτη. Δεν είναι ακόμα σαφές αν τα φάρμακα (στατίνες), που ρίχνουν την χοληστερίνη, μπορούν να βοηθήσουν τους πάσχοντες από καρκίνο του προστάτη, κάτι που πρέπει να μελετηθεί στο μέλλον, όπως είπε η Πλατς.

www.kathimerini.gr με πληροφορίες ΑΠΕ-ΜΠΕ